Klimaatverandering brengt nieuwe veiligheidsrisico’s met zich mee: van overstromingen en hittegolven tot milieucriminaliteit en verstoringen van de openbare orde. Met een breed onderzoeksproject bereidt de politieorganisatie zich voor op deze uitdagingen. De eerste onderzoeken zijn inmiddels gestart.

Klimaatverandering is niet alleen een ecologisch of economisch vraagstuk, maar raakt direct aan de veiligheid van onze samenleving. Overstromingen, extreme weersomstandigheden, demonstraties rond klimaatbeleid en milieuvervuiling door bijvoorbeeld drugsdumpingen leiden tot nieuwe taken voor de politie. Hoe kan de organisatie hierop inspelen en welke kennis, vaardigheden en uitrusting zijn daarvoor nodig?

Om deze vragen te beantwoorden, is met subsidie van SAOP het grootschalige onderzoeksproject Onderzoek Effect Klimaatverandering op Politietaak (EKoP) gestart. Binnen dit project vinden maar liefst elf onderzoeken plaats. Het project wordt uitgevoerd door het Politiedienstencentrum (PDC), team Duurzaamheid en Milieuveiligheid, en loopt tot eind 2026.

Zeven onderzoeken gestart

Na een gedegen voorbereiding en de formulering van onderzoeksvragen zijn de eerste onderzoeken van start gegaan. Zo onderzoeken TNO en de Politieacademie de mentale en fysieke weerbaarheid van agenten bij weersextremen en criminaliteit en analyseert Clingendael de gevolgen van buitenlandse rampen voor politie-inzet en criminaliteit. Het KNMI levert klimaatscenario’s die inzicht geven in de impact van weersextremen op crisisinzet. Zeven van de elf onderzoeken zijn nu gestart; voor de resterende vier worden nog verkenningen uitgevoerd.

Brug tussen wetenschap en praktijk

Dit project is het eerste grootschalige onderzoek in Nederland naar de effecten van klimaatverandering op de inzet, organisatie en het functioneren van de politie. Belangrijk, want zo kan de politieorganisatie tijdig en effectief anticiperen op veranderende omstandigheden.

Er zijn vier thematische onderzoeksleerlijnen in dit project te onderscheiden:

  • Crisisinzet: hoe de politie effectief kan optreden bij rampen zoals overstromingen of hittegolven of bij toenemende spanningen tussen maatschappelijke groepen
  • Handhaving en opsporing: hoe het politiewerk rond milieucriminaliteit verandert
  • Continuïteit van de organisatie: hoe de hulpverleningstaak van de politie kan aansluiten op de veranderende vraag vanwege klimaatverandering
  • Impact op medewerkers: de betekenis van klimaatverandering voor de mentale en fysieke weerbaarheid van politiemedewerkers

Handvatten voor politiewerk van de toekomst

Met de opgedane kennis worden concrete handvatten ontwikkeld waarmee de organisatie zich beter kan voorbereiden op de effecten van klimaatverandering. Denk aan trainingen, aangepaste uitrusting en nieuwe procedures. De inzichten helpen ook bij strategische keuzes rond personeelsbeleid, organisatiecontinuïteit en verduurzaming.

Wil je meer weten over dit project?

  • In de podcastserie ‘De Academie’ van de Politieacademie is een aflevering gemaakt over het project, waarin onder meer projectleider Sara Jahfari aan het woord komt. Beluister de podcast.
  • Save the date: op 12 februari 2026 presenteren onderzoekers van EKoP hun resultaten tijdens het kennisevenement Duurzaamheid en Milieuveiligheid in Utrecht.